Gezicht van NoorNoor zegt nee Wachtlijst

Is doktertje spelen normaal bij kleuters?

Bijgewerkt op 26 oktober 2026. Gebaseerd op erkende bronnen, zie onderaan.

Ja. Volgens het NJi en Rutgers spelen jonge kinderen uit nieuwsgierigheid doktertje. Dat hoort bij hun ontwikkeling. Geef wel regels mee: allebei willen en elkaar geen pijn doen. Grijp in als een kind iets moet wat het niet wil, of als het spel niet gelijkwaardig is.

Welke regels geef je mee?

Rutgers en het NJi noemen bijna dezelfde regels:

  • Je doet alleen wat je allebei leuk vindt. Wil je niet meer, dan stop je.
  • Niemand is de baas over de ander.
  • Je doet elkaar geen pijn.
  • Je stopt niets in gaatjes, zoals de mond, een oor of de neus.

Veel scholen hebben daarnaast de regel dat de onderbroek aan blijft.

Wanneer grijp je in?

Rutgers noemt deze momenten:

  • Een kind doet iets wat het niet wil of niet durft, of wordt gedwongen.
  • Het spel is niet gelijkwaardig, bijvoorbeeld bij drie jaar leeftijdsverschil.
  • Het past niet bij de ontwikkeling van het kind, of niet bij de plek.
  • Een kind doet een ander pijn.

Reageer rustig. GroeiGids waarschuwt dat een heftige reactie niet goed is voor je kind.

Wat is het Vlaggensysteem?

Een methode van Sensoa uit Vlaanderen, waaraan ook Rutgers en Movisie meewerkten. Kinderopvang en scholen gebruiken het om seksueel gedrag rustig in te schatten. Het werkt met zes criteria, zoals wederzijdse toestemming, vrijwilligheid en gelijkwaardigheid.

Er zijn vier vlaggen: groen voor aanvaardbaar gedrag, geel voor licht, rood voor ernstig en zwart voor zeer ernstig grensoverschrijdend gedrag. Elkaars lijf bekijken uit nieuwsgierigheid is bij kleuters volgens Sensoa een groene vlag. Een ander kind tegen zijn zin meedoen in zo'n spelletje is een gele vlag.

Vertel je het de andere ouders?

Rutgers raadt aan het op een luchtige manier tegen de ouders van het andere kind te zeggen, als het bij jullie thuis gebeurde. Twijfel je of iets past? Vraag het de huisarts, de GGD of een wijkteam. Lees ook hoe je over privéplekjes praat.

Veelgestelde vragen

Moet ik doktertje spelen verbieden?

Nee, dat hoeft volgens Rutgers niet. Het is normaal als kinderen het doen, en ook als ze het niet doen. Geef wel duidelijke regels mee.

Wat als er een groot leeftijdsverschil is?

Dan is het spel niet gelijkwaardig. Rutgers noemt drie jaar ouder of jonger als voorbeeld van een moment om in te grijpen.

Waar vraag ik advies als ik twijfel?

Bij de huisarts, de GGD of een hulpverlener van het wijkteam. Rutgers verwijst ook naar het Vlaggensysteem van Sensoa.

Lees ook

Alle onderwerpen staan in het overzicht met vragen van ouders. Wil je oefenen met je kind? Daar is het prentenboek Noor zegt nee voor gemaakt.

Bronnen

Elke bron is op 26 oktober 2026 gecontroleerd.

  1. Nederlands Jeugdinstituut: Seksuele opvoeding van jonge kinderen.
  2. Rutgers: Relationele en seksuele ontwikkeling 0-6 jaar, tips voor ouders (2023).
  3. Rutgers (Seksueleopvoeding.info): Voorbeeldsituaties.
  4. Sensoa: Over het Sensoa Vlaggensysteem.
  5. Sensoa: De 6 criteria van het Sensoa Vlaggensysteem.
  6. Sensoa: Wat zijn de vlaggen van het Vlaggensysteem?.
  7. GroeiGids (jeugdgezondheidszorg): Seksueel misbruik.

Dit is algemene informatie en geen vervanging voor professionele hulp. Zorgen over een kind? Bel Veilig Thuis: 0800-2000, gratis en anoniem. Direct gevaar: 112.

Omslag van Noor zegt nee

Mail me als het boek er is

Het boek is nog niet te koop. Laat je e-mailadres achter, dan krijg je één mail zodra het er is.

Verwachte prijs €18,95. Afmelden kan altijd.

Mail me als het boek er is