Gezicht van NoorNoor zegt nee Wachtlijst

Hoe praat je met je kind over privéplekjes?

Bijgewerkt op 26 oktober 2026. Gebaseerd op erkende bronnen, zie onderaan.

Noem geslachtsdelen bij hun gewone naam, zoals piemel en vulva. Leg uit dat je kind de baas is over zijn eigen lijf. Zijn geslachtsdeel is een privéplekje waar niemand zomaar aan mag komen. Alleen voor verzorging mag dat, bijvoorbeeld bij de dokter als jij erbij bent.

Waarom gewone woorden?

Rutgers zegt: zo laat je zien dat het een normaal deel van het lichaam is. Je kind weet dan dat het met vragen bij jou terechtkan. Kinderen die de juiste woorden kennen, kunnen ook beter vertellen als er iets vervelends is gebeurd.

Wat leg je uit?

Rutgers geeft voor kinderen van 4 tot 6 jaar deze punten:

  • Niemand mag jouw lichaam aanraken als jij dat niet wilt.
  • Je geslachtsdeel is een privéplekje. Niemand mag daaraan zitten als jij dat niet wilt.
  • Volwassenen mogen er nooit zomaar aankomen, behalve om je te verzorgen. Bijvoorbeeld de dokter, terwijl papa of mama erbij is.
  • Volwassenen mogen nooit iets seksueels met kinderen doen.

Het NJi noemt dit de ondergoedregel: niemand mag je aanraken op plekken die normaal met ondergoed zijn bedekt.

Hoe houd je het positief?

Breng het als iets fijns over je eigen lijf, niet als iets engs. Rutgers raadt aan wensen en grenzen in gewone situaties te oefenen, zonder het aan seksualiteit te koppelen. Een kleuter onthoudt alleen wat bij zijn ontwikkeling past; de rest gaat het ene oor in en het andere uit.

En als je kind er zelf aan zit?

Dat is normaal. Het NJi raadt aan het niet helemaal af te keuren. Leg uit waar het wel kan, zoals in bed of op de eigen kamer.

Wat als je het lastig vindt?

Gebruik een boek met plaatjes. Dat raadt Rutgers zelf aan voor ouders die het moeilijk vinden om erover te beginnen. Komt een vraag op een slecht moment, dan mag je er later op terugkomen. Lees ook of doktertje spelen normaal is.

Veelgestelde vragen

Welke woorden gebruik ik?

Rutgers noemt piemel en vulva. Gebruik je thuis andere woorden, leer je kind dan in elk geval ook deze.

Mag de dokter mijn kind onderzoeken?

Ja, voor verzorging of onderzoek. Rutgers zegt erbij: zolang jij als ouder erbij bent.

Vanaf welke leeftijd begin je?

Het NJi noemt 3 jaar, als kinderen meer contacten buiten het gezin krijgen. Dan kun je de ondergoedregel uitleggen.

Lees ook

Alle onderwerpen staan in het overzicht met vragen van ouders. Wil je oefenen met je kind? Daar is het prentenboek Noor zegt nee voor gemaakt.

Bronnen

Elke bron is op 26 oktober 2026 gecontroleerd.

  1. Rutgers: Relationele en seksuele ontwikkeling 4-6 jaar.
  2. Rutgers: Relationele en seksuele ontwikkeling 0-6 jaar, tips voor ouders (2023).
  3. Rutgers: Thema wensen, grenzen en consent.
  4. Nederlands Jeugdinstituut: Seksuele opvoeding van jonge kinderen.

Dit is algemene informatie en geen vervanging voor professionele hulp. Zorgen over een kind? Bel Veilig Thuis: 0800-2000, gratis en anoniem. Direct gevaar: 112.

Omslag van Noor zegt nee

Mail me als het boek er is

Het boek is nog niet te koop. Laat je e-mailadres achter, dan krijg je één mail zodra het er is.

Verwachte prijs €18,95. Afmelden kan altijd.

Mail me als het boek er is