Gezicht van NoorNoor zegt nee Wachtlijst

Fijne en nare geheimen: hoe leg je het verschil uit?

Bijgewerkt op 26 oktober 2026. Gebaseerd op erkende bronnen, zie onderaan.

Leg uit dat er leuke en nare geheimen zijn. Een leuk geheim, zoals een verrassing voor een verjaardag, mag je kind houden. Een geheim dat niet fijn voelt, mag het altijd vertellen aan iemand die het vertrouwt. Seksueel misbruik gaat volgens het Centrum Seksueel Geweld samen met geheimhouding.

Wat is het verschil?

Rutgers spreekt van leuke en niet-leuke geheimen. Sensoa, het Vlaamse expertisecentrum, noemt een geheim slecht als je gedwongen wordt te zwijgen. Ook als iemand dreigt, als het een slecht gevoel geeft of als iemand er nadeel van heeft. Een verrassingsfeest voor mama is volgens Sensoa een goed geheim.

Hoe leg je het uit aan een kleuter?

  • Gebruik voorbeelden: een cadeautje voor oma is leuk om stil te houden.
  • Laat je kind voelen in zijn buik: voelt het geheim fijn, of kriebelt het naar?
  • Zeg erbij: als iemand zegt dat je het nooit mag vertellen, is het een naar geheim.
  • Maak duidelijk dat je nooit boos wordt als je kind een naar geheim vertelt.

Het buikgevoel past bij wat Rutgers aanraadt: leer je kind het verschil tussen een ja-gevoel, een nee-gevoel en een niet-pluis-gevoel.

Waarom is dit zo belangrijk?

Wie een kind iets aandoet, vraagt vaak om het geheim te houden. Het Centrum Seksueel Geweld en Augeo schrijven dat seksueel misbruik gepaard gaat met geheimhouding. Een kind dat weet dat nare geheimen verteld mogen worden, heeft een uitweg. GroeiGids zegt het kort: nare geheimen mag je altijd delen.

Wat doe je als je kind een naar geheim vertelt?

Blijf rustig en zeg dat je blij bent dat het je vertelt, ook al was het een geheim. Stel geen vragen die het antwoord al invullen. Gaat het om iets ernstigs? Lees dan wat je doet als je kind iets vertelt.

Veelgestelde vragen

Vanaf welke leeftijd snapt een kind het verschil?

Een vaste leeftijd vonden we niet. Rutgers geeft dit advies al in de brochure voor 0 tot 6 jaar. In het lespakket Kriebels in je buik komt het in groep 5 terug.

Moet ik het woord geheim vermijden?

Dat zeggen de bronnen die we lazen niet. Het helpt wel om verrassingen, die straks verteld worden, te onderscheiden van geheimen die nooit verteld mogen worden.

Wie mag mijn kind een naar geheim vertellen?

Iedereen die het vertrouwt. Bespreek samen wie dat zijn, zoals ouders, de juf of meester, een opa of oma. Luistert iemand niet, dan vertelt je kind het aan de volgende.

Lees ook

Alle onderwerpen staan in het overzicht met vragen van ouders. Wil je oefenen met je kind? Daar is het prentenboek Noor zegt nee voor gemaakt.

Bronnen

Elke bron is op 26 oktober 2026 gecontroleerd.

  1. Rutgers: Relationele en seksuele ontwikkeling 0-6 jaar, tips voor ouders (2023).
  2. GroeiGids (jeugdgezondheidszorg): Seksueel misbruik.
  3. Sensoa: Lesgeven over grenzen en weerbaarheid.
  4. Centrum Seksueel Geweld en Augeo: Infographic seksueel misbruik van kinderen (2026, pdf).
  5. Nederlands Jeugdinstituut: Hoe weet je of je kind seksueel grensoverschrijdend gedrag heeft meegemaakt?.

Dit is algemene informatie en geen vervanging voor professionele hulp. Zorgen over een kind? Bel Veilig Thuis: 0800-2000, gratis en anoniem. Direct gevaar: 112.

Omslag van Noor zegt nee

Mail me als het boek er is

Het boek is nog niet te koop. Laat je e-mailadres achter, dan krijg je één mail zodra het er is.

Verwachte prijs €18,95. Afmelden kan altijd.

Mail me als het boek er is