Heeft een weerbaarheidstraining zin voor je kind?
Bijgewerkt op 26 oktober 2026. Gebaseerd op erkende bronnen, zie onderaan.
Soms. In een weerbaarheidstraining leren kinderen met woorden en lichaamstaal reageren op vervelend gedrag. Van het bekende programma Rots en Water is volgens het NJi nog niet onderzocht of het werkt. Bewijs dat een training jonge kinderen tegen misbruik beschermt, vonden we niet.
Wat is een weerbaarheidstraining?
Volgens GroeiGids, de site van de jeugdgezondheidszorg, leren kinderen daar hoe ze met woorden en lichaamstaal kunnen reageren op vervelend gedrag. Een weerbaar kind heeft zelfvertrouwen en durft voor zichzelf op te komen. Het kan beter grenzen aangeven en omgaan met ruzie of pesten.
Wat weten we over het effect?
Het NJi houdt een databank bij van jeugdinterventies. Daar staat Rots en Water als 'goed onderbouwd'. Dat betekent: helder beschreven en gebaseerd op theorie, maar nog niet onderzocht op effect.
De erkenning geldt voor kinderen van 9 tot en met 18 jaar. Rots en Water heeft ook een variant voor groep 1 tot en met 6, maar die geven leerkrachten op school.
Het NJi waarschuwt voor trainingen die beloven dat kinderen na tien sessies weerbaarder zijn. Dat noemt het NJi niet realistisch. Uit onderzoek naar sociale-vaardigheidstrainingen blijkt volgens het NJi dat vooral uitleg en het oefenen van het gedrag zelf werken. Oefeningen als 'stevig staan' bleken niet effectief.
Welke vragen stel je vooraf?
Deze vragen zijn een eigen lijst, gebaseerd op het advies van het NJi:
- Staat de training in de Databank Effectieve Jeugdinterventies, en met welk oordeel?
- Voor welke leeftijd geldt die erkenning?
- Wat is het concrete doel, en hoeveel wordt er echt geoefend?
- Is de trainer gecertificeerd voor deze training?
Wat kun je thuis doen?
Moedig je kind aan om nee te zeggen als het iets niet wil. Respecteer zijn grenzen, en geef zelf het goede voorbeeld. Volgens GroeiGids durven kinderen die merken dat grenzen aangeven mag, later beter voor zichzelf op te komen. Lees ook hoe je je kind nee leert zeggen.
Veelgestelde vragen
Waar vind ik een goede training?
GroeiGids raadt aan ernaar te vragen bij school, de jeugdgezondheidszorg of je huisarts. Kijk ook of de training in de databank van het NJi staat.
Beschermt een training mijn kind tegen misbruik?
Daar vonden we geen bewijs voor. Een training kan helpen bij zelfvertrouwen. Het blijft belangrijk dat je kind weet dat het alles aan jou mag vertellen.
Is Kanjertraining of KiVa een weerbaarheidstraining?
Niet precies. Het zijn schoolprogramma's voor sociale vaardigheden en tegen pesten, vanaf 4 jaar. In de NJi-databank staan ze als 'effectief volgens sterke aanwijzingen', voor hun eigen doelen.
Lees ook
- Hoe leer je je kind nee zeggen?
- Is 'pas op voor vreemden' nog een goed advies?
- Wat leer je je kind als een vreemde het aanspreekt?
Alle onderwerpen staan in het overzicht met vragen van ouders. Wil je oefenen met je kind? Daar is het prentenboek Noor zegt nee voor gemaakt.
Bronnen
Elke bron is op 26 oktober 2026 gecontroleerd.
- GroeiGids (jeugdgezondheidszorg): Hoe wordt je kind weerbaar?.
- Nederlands Jeugdinstituut: Databank Effectieve jeugdinterventies: Rots en Water.
- Nederlands Jeugdinstituut: Sociaalvaardigheidstraining kan effectiever (21-04-2021).
- Rots en Water Instituut: Wat is het Rots en Water programma?.
- Nederlands Jeugdinstituut: Databank: Kanjertraining.
- Nederlands Jeugdinstituut: Databank: KiVa.